جرمگیری دندان چیست؟ آیا به مینای دندان آسیب میزند؟ + مراقبتهای بعد از جرمگیری
اگر هنگام مسواک زدن خونریزی لثه دارید، یا روی دندانها لایههای زرد و قهوهای میبینید، احتمالاً با «جرم دندانی» روبهرو هستید؛ چیزی که با مسواک معمولی بهطور کامل پاک نمیشود. یکی از پرتکرارترین سؤالها این است:
آیا جرمگیری دندان مینای دندان را خراب میکند؟ پاسخ: خیر؛ اگر اصولی و توسط دندانپزشک یا بهداشتکار آموزشدیده انجام شود، جرمگیری نهتنها آسیب نمیزند، بلکه از مشکلات جدی لثه و حتی لق شدن دندان جلوگیری میکند.
جرم دندان دقیقاً چیست و چرا ایجاد میشود؟
روی دندانها بهصورت طبیعی یک لایه نرم و نامرئی از باکتریها تشکیل میشود که به آن پلاک (Plaque) میگویند. اگر پلاک بهخوبی پاک نشود، با مواد معدنی بزاق ترکیب میشود و به جرم (Tartar/Calculus) تبدیل میگردد؛ لایهای سفت و چسبنده که:
با مسواک و نخ دندان بهراحتی جدا نمیشود
محل تجمع باکتریهاست
باعث التهاب، خونریزی و عقبنشینی لثه میشود
بوی بد دهان را تشدید میکند
علائم جرم دندان: از کجا بفهمیم نیاز به جرمگیری داریم؟
اگر هرکدام از موارد زیر را دارید، احتمالاً زمان جرمگیری دندان رسیده است:
خونریزی هنگام مسواک یا نخ دندان
بوی بد دهان مداوم (هالیتوزیس)
زردی یا لکههای قهوهای کنار لثه
حساسیت دندان به سرد و گرم
احساس زبری روی دندانها
فواید جرمگیری دندان: چرا نباید آن را عقب بیندازیم؟
جرم فقط «ظاهر بد» نیست. باکتریهای داخل جرم میتوانند به مرور باعث مشکلات جدی شوند. مهمترین مزایای جرمگیری عبارتاند از:
کاهش التهاب و خونریزی لثه
کمک به درمان و پیشگیری از بیماری لثه (ژنژیویت و پریودنتیت)
کاهش بوی بد دهان
کاهش احتمال پوسیدگی در نواحی نزدیک لثه
تمیزتر و روشنتر شدن ظاهر دندانها (بدون بلیچینگ)
جرمگیری دندان چگونه انجام میشود؟ (مراحل کامل)
جرمگیری معمولاً در چند مرحله انجام میشود:
برداشتن جرمهای سطحی با دستگاه اولتراسونیک (Ultrasonic Scaler)
تمیز کردن جرمهای زیر لثه (در صورت نیاز)
پولیش برای صافتر شدن سطح دندان و کاهش چسبیدن جرم
بررسی لثه و ارائه توصیههای مراقبتی
آیا جرمگیری به مینای دندان آسیب میزند؟ (حقیقت علمی)
خیر. جرمگیری اصولی باعث نازک شدن یا تخریب مینای دندان نمیشود. دستگاه جرمگیری روی جرم کار میکند، نه روی مینای سالم. مینای دندان یکی از سختترین بافتهای بدن است و با جرمگیری استاندارد آسیب نمیبیند.
با این حال، اگر جرمگیری توسط فرد غیرمتخصص یا با فشار و ابزار نامناسب انجام شود، ممکن است به لثه یا سطح دندان آسیب وارد شود. بنابراین انتخاب مرکز معتبر و متخصص اهمیت زیادی دارد.
چرا بعد از جرمگیری دندان حساس میشود؟ (چند روز طبیعی است؟)
حساسیت بعد از جرمگیری معمولاً موقتی است و بین چند روز تا نهایتاً ۱ تا ۲ هفته کاهش مییابد. دلایل رایج حساسیت عبارتاند از:
جرم ضخیم بوده و با برداشتن آن، سطح واقعی دندان نمایان شده است
کاهش التهاب لثه باعث میشود لثه کمی جمع شود و ناحیه گردن دندان بیشتر دیده شود
پوسیدگی یا ترکهای ریز که قبلاً زیر جرم پنهان بودهاند
هر چند وقت یکبار باید جرمگیری کنیم؟ (بهترین زمان بر اساس شرایط)
برای اکثر افراد، انجام جرمگیری هر ۶ تا ۱۲ ماه توصیه میشود. اما اگر شرایط زیر را دارید، ممکن است نیاز باشد هر ۳ تا ۶ ماه بررسی و جرمگیری انجام شود:
سیگار یا قلیان مصرف میکنید
دیابت دارید
ارتودنسی یا ایمپلنت دارید
سابقه بیماری لثه یا جرمسازی بالا دارید
مراقبتهای بعد از جرمگیری دندان: چه کارهایی انجام دهیم؟
برای نتیجه بهتر و جلوگیری از برگشت سریع جرم، این نکات را رعایت کنید:
۱) تا ۲۴ ساعت اول
نوشیدنی خیلی داغ یا خیلی سرد کمتر مصرف کنید
غذاهای سفت و تند را محدود کنید (بهخصوص اگر جرمگیری عمیق بوده)
۲) مسواک و نخ دندان را منظمتر کنید
مسواک نرم، روزی ۲ بار
نخ دندان هر شب
در صورت توصیه دندانپزشک، دهانشویه استفاده کنید (خودسرانه طولانیمدت نه)
۳) برای کاهش حساسیت
از خمیر دندان ضد حساسیت حداقل ۲ هفته استفاده کنید
اگر حساسیت شدید یا طولانی شد، برای بررسی پوسیدگی یا تحلیل لثه مراجعه کنید
سوالات پرتکرار درباره جرمگیری دندان
آیا جرمگیری باعث فاصله افتادن بین دندانها میشود؟
خیر. این فاصله معمولاً قبلاً زیر جرم پنهان بوده و بعد از برداشتن جرم دیده میشود.
جرمگیری درد دارد؟
اغلب درد ندارد؛ اما اگر التهاب زیاد یا جرم زیر لثه باشد ممکن است کمی ناراحتی ایجاد شود. در صورت نیاز، بیحسی موضعی انجام میشود.
جرمگیری دندانها را سفید میکند یا بلیچینگ لازم است؟
جرمگیری دندانها را تمیزتر و روشنتر نشان میدهد، اما اگر هدف شما سفید شدن چند درجهای است، روش اختصاصی آن بلیچینگ است.
جمعبندی: جرمگیری را جدی بگیرید
جرمگیری یک اقدام پیشگیرانه و درمانی مهم برای سلامت لثه و حفظ دندانهاست. اگر خونریزی لثه، بوی بد دهان یا جرم قابل مشاهده دارید، بهتر است بررسی و جرمگیری را به تعویق نیندازید؛ چون بیماری لثه معمولاً بیصدا پیشرفت میکند.
رزرو نوبت جرمگیری و معاینه لثه
برای مشاوره، بررسی سلامت لثه و تعیین نیاز به جرمگیری، همین حالا با کلینیک تماس بگیرید .
